Wat is persoonlijk leiderschap? En waarom is dat belangrijk?

By | 10 december 2013

TangoHoe moet de ontwikkeling gaan van een leidinggevende, zodat deze bijdraagt aan de effectiviteit van de organisatie als geheel?

Leiderschap wordt nog veel te vaak gerelateerd aan ‘mensen iets laten doen’. Het gaat er dan om wie de baas is, wie de grootste kamer heeft en het hoogste salaris. Het gaat dan om status en macht. De reactie op die definiëring van leiderschap door hen die géén leiding geven is veelal, dat zij zich verzetten, of dat zij zich proberen te verstoppen, of dat zij proberen de positie van de leidinggevende af te pakken. Tussen hiërarchische lagen spelen er talloze (verborgen) conflicten.

Natuurlijk geeft dat allerlei problemen in de organisatie. Medewerkers vertrouwen hun bazen niet echt. Ze zijn op hun hoede, want weten wat de consequentie is wanneer zij in onmin raken met hun leidinggevende. Dat vermindert hun effectiviteit, want ze voelen zich niet werkelijk vrij en veilig. Maar ook leidinggevenden lijden onder deze machtsverdeling. We zeggen dan ‘it’s lonely at the top’, wat betekent dat leidinggevenden moeilijk open kunnen overleggen met hun medewerkers, en ze kunnen ook niet open zijn naar de leidinggevenden bóven hen, want daar gelden dezelfde regels als medewerkers hebben naar hun.

Persoonlijk leiderschap is een ‘open’ vorm van leiderschap, waar de leidinggevende niet op basis van macht opereert, maar op basis van invloed. De persoonlijke leider dekt zich niet in, gebruikt zo min mogelijk macht om zich te laten gelden, sluit zich niet op in zijn kamer of in zijn positie, maar gaat in open overleg met zowel de leidinggevenden boven hem, als ook met zijn medewerkers.

Voor managers, maar óók voor niet leidinggevende professionals
Trouwens: persoonlijk leiderschap is niet alleen voor managers en formele leidinggevenden. Ook professionals moeten vaak leiding geven door een samenwerkingssituatie ten positieve te beïnvloeden. Misschien is het voor professionals nog belangrijker dan voor formeel leidinggevenden zich te ontwikkelen als persoonlijk leider, want de professional heeft vaak niet de mogelijkheid te grijpen naar formele macht, terwijl hij wel resultaten moet laten zien.

Persoonlijk leiderschap lijkt makkelijker dan het is. In de realiteit van de meeste organisaties vraagt een dergelijke open, kwetsbare en persoonlijke leiderschapsstijl een heel sterk karakter, veel zelfvertrouwen, en de bereidheid om ongemakkelijke situaties aan te gaan.

Niet voor niets neemt persoonlijke ontwikkeling in onze activiteiten een belangrijke positie in. Want alleen wanneer je je bewust bent van je eigen persoonlijke geneigdheden, je angsten en valkuilen, en wanneer je geleerd hebt daar op een zelfbewuste en productieve manier mee om te gaan, zul je erin slagen je zo open op te stellen.